Morele ambitie of juist ambitieuze moraliteit

Zoektocht naar de beste oplossingen voor de grootste en kleinste wereldproblemen

(Download hier het artikel als pdf bestand
Also available in English: Download here)

Wat gebeurt er in je als je de woorden omdraait?
Al vanaf dat ik de term ‘morele ambitie’ hoorde, knaagde er iets in mij. Want aan de ene kant is er natuurlijk veel goeds te zeggen voor een ambitie die ingegeven wordt door moreel.
En aan de andere kant staat er dan het juiste centraal?
Telkens als ik in een gesprek met de omdraaiing “ambitieuze moraliteit” kwam, zag ik de ander denken. Ja, dat voelt anders, dat is een wezenlijk verschil.
De moraliteit centraal en daar ambitieus in zijn.
Dat is anders dan de ambitie centraal en daarin moreel zijn.

Bregman (schrijver en opiniemaker, The School for Moral Ambition) beschrijft morele ambitie als “de wil om bij de besten te horen, maar met andere maatstaven van succes”. Geen dik salaris, deftige titel of corner office, maar een carrière die is gewijd aan de beste oplossingen voor de grootste wereldproblemen.”
Een nobel streven natuurlijk. Hartstikke mooi.
Andere maatstaven van succes, anders dan dik salaris, deftige titel of corner office.
Dat vraagt om antwoorden. Wat zijn dan die maatstaven. En wat zijn dan die beste oplossingen en hoeveel wordt daar nu al over gediscussieerd. Beste oplossingen volgens wie? Hoe creëer je dan een win-win-win-win-win situatie. Want ik ga er vanuit dat beste oplossingen voor wereldproblemen niet voor een select publiek zijn maar voor iedereen.

Je ziel in dienst van je ego of je ego in dienst van je ziel?
Over de invloed van woorden. Want hoe je het formuleert doet ertoe.
Sterker nog het verandert de essentie.
De wil om bij de besten te horen, zet het ego vooraan.
De wil om je beste beentje voort te zetten ‘for the greater good’, zet bezieling centraal.
Waar ‘besten’ betrekking heeft op wie je wilt zijn (identiteit) heeft je beste beentje voor zetten te maken met gedrag en vermogen. De actie die uiteindelijk tot resultaat moet leiden waar het gaat om de wereld te verbeteren.

Zo is ook visie, je kijk op zaken, iets fundamenteel anders dan je visioen. In je visioen kun je je idealen voor een betere wereld omarmen. Hoe ziet die betere wereld eruit?
In je visie leg je je kijk uit hoe dit te realiseren. Wat zijn de beste oplossingen voor de grootste wereldproblemen?

Een van de belangrijkste maatstaven voor succes?
Van Macro naar Micro

It is a little embarrassing that,  after forty-five years of research and study, 
the best advice I can give to people is to be a little kinder to each other.

Aldous Huxley (Brits-Amerikaanse schrijver, filosoof en essayist)

Beschaafd, respectvol en zorgvuldig communiceren met een ander ligt naar mijn mening aan de basis voor de beste oplossingen voor de grootste wereldproblemen.
Daaraan wijd ik mijn leven. Daar wil ik graag mensen in opleiden en faciliteren.

Werk aan de winkel.
En dan is er veel werk aan de winkel.
Want beschaafd, respectvol en zuiver communiceren is regelmatig ver te zoeken.
En daar ligt dus ook het grote knelpunt.

Nieuwsmedia opteren vaak voor de sensatie.
Sommige columnisten scheppen plezier in het maken van vileine opmerkingen en ridiculiseren daarmee oprechte inspanningen van (sommige) politici.
En ook binnen de politiek is het communiceren vanuit moreel besef zowel in het openbaar als binnenskamers ver te zoeken.
De toeslagenaffaire, de gevolgen van de aardgaswinning in Groningen, de gesloten jeugdzorg getuigen van een niet adequate aanpak. Excuses alleen zijn niet genoeg. Een effectieve daadwerkelijke uitpak blijft (te lang) uit.

De (wereld)problemen worden groter door polarisatie in de politiek, de kloof tussen rijk en arm die groter wordt.
Macht wordt gebruikt voor eigen belang en zeker niet voor “the greater good”.
Communicatie kenmerkt zich regelmatig door verharding.
Mensen die met behulp van de Samen-Leven Poster duidelijk willen maken liefde en menselijkheid voorop te stellen, worden uitgemaakt voor teef, hoer et cetera.
Communiceren met behulp van bewijsbare desinformatie (nareis op nareis op nareis) doet zelfs een kabinet vallen.
En dan is er de inconsistentie in uitspraken,
Een politiek leider die met de rode lijn demonstratie (tegen de genocide in Gaza) meeloopt, maar als premier niet getuigt van ‘walking his talk’.
Of inconsistentie in uitspraken die ook vaak nog niet eens op feiten berusten. Hoeveel oorlogen heeft Trump inmiddels al beëindigd en hoe dicht waren ze in de oorlog met Iran al bij vrede?
Deze Amerikaanse president die voortbouwt op het toe-eigenen van land dat oorspronkelijk van de Native Americans was en zijn zinnen gezet heeft op Groenland.
Daarbij is het ironisch dat hij als afstammeling van immigranten nu zelf het leven zuur maakt voor immigranten.

En het ironische is ook dat het juist de First Nation People zijn die de commandments gaven als streven voor hoogstaande moraliteit.

Native American Commandments als uitgangspunten voor ambitieuze moraliteit.
Bij de Native American Commandments voel ik me meer thuis, vooral door de positief taalkundige formuleringen. Dit in tegenstelling tot de 10 geboden bij de Katholieke kerk.
De Native American Commandments geven een veel duidelijker richting aan en hebben ook een breder aandachtsgebied. Zeker als je ze in samenhang hanteert.
Ik hanteer ze als voedende en krachtgevende overtuigingen.

  • Treat the Earth and all that dwell thereon with respect
  • Remain close to the Great Spirit
  • Show great respect for your fellow beings
  • Work together for the benefit of all People
  • Give assistance and kindness wherever needed
  • Do what you know to be right
  • Look after the wellbeing of mind and body
  • Dedicate a share of your efforts to the greater good
  • Be truthful and honest at all times
  • Take full responsibility for your actions
  •  

Deze uitgangspunten zijn misschien wel voorwaardelijk voor de ambitieuze moraliteit om te helpen bij het oplossen van (wereld)problemen.
De realiteit is dat we hier verder verwijderd van zijn dan ooit.
En toch elk mens, elk individu heeft hier een eigen keuze en verantwoordelijkheid in.
En dat vraagt om fijnzinnig communiceren met het oogmerk te verbinden in plaats van te polariseren. En dit vraagt weer om gerichte en bewuste aandacht vanuit hoofd, hart en ziel.
Wat als dit de maatstaven zijn voor succes? Gaan voor het verschil dat het verschil maakt. Dit kan een druppel op een gloeiende plaat zijn. En dat is okay.

Elke druppel doet ertoe.
Er zijn dagdagelijks veel mensen, die die druppel op de gloeiende plaat zijn.
Hoe mooi is het als dit gevierd wordt, als dit de toon zet in de nieuwsmedia, als dit het constante streven wordt.

Een lange weg te gaan.
Zeker! Simpel? Nou nee. Geenszins. Of Beter gezegd niet altijd.
Een helpende hand voor een buur of vriendelijke aandacht is al een stap in de goede richting.
Die druppel op een gloeiende plaat.
Een ‘druppel’ om fier op te zijn. Vanuit het besef dat elke druppel ertoe doet.

zorgvuldig communiceren

Zorgvuldig communiceren
Een mooi rolvoorbeeld van zorgvuldig communiceren en het belang daarvan is: Zoë Papaikonomou (historian, investigative journalist, Winner Woman in de Media impact award 2024). Zij wijst hier onophoudelijk op en legt daadwerkelijk de vinger op de zere plek. Daarbij geeft ze vervolgens headlines die de essentie wel correct weergeven en wijst daarmee naar de dader.
Zorgvuldig communiceren zodat de feiten correct worden weergegeven. Woorden die de lading dekken. Bewustwording van het effect van woorden en dus wat je teweegbrengt, daarin is Zoë een ster. Een verantwoordelijke taak waar zij onophoudelijk en met bewonderingswaardig doorzettingsvermogen telkens weer de aandacht voor vraagt.
Want alleen dan verandert er iets.

Positieve duurzame initiatieven.
De Happy Activist is een initiatief van reclameman Matthijs Jaspers. Hij geeft positieve duurzame initiatieven een gratis shortcut naar meer bereik met aandacht voor de verschillende acties. Hij laat zien hoe je ook op kleine schaal het verschil kunt maken, vol vertrouwen in de zelfredzaamheid en het oplossend vermogen van de medemens.

Ecologisch bewustzijn als basis voor zorgvuldigheid èn succes.
Binnen de NLP opleidingen (neuro-linguistic programming), die ik geef staat aandacht voor ecologie centraal.
Bij elke persoonlijke transformatie wordt de vraag gesteld of het positief is voor de hele mens, het grotere geheel en op lange termijn.
Die vraag heeft de vorm van:
Wat is er mis mee? Is er een innerlijk bezwaar? Is er iets mis mee op lange termijn? Is er iets mis mee in het grotere geheel?
Het serieus nemen van elk bezwaar/elke kritiek is belangrijk, niet om je daarbij neer te leggen maar om de bezwaren, dan wel de kritiek te onderzoeken. De bezwaren wijzen op een onderliggende waarde waar nog niet aan voldaan is. Er is dan dus nog werk aan de winkel om deze waarde te incorporeren in de oplossing.

Wat doe je met een niet-pluis gevoel.
Onderstaand bericht is me altijd bijgebleven. Ik kreeg deze van een vrouw die bij mij de NLP-practitionersopleiding heeft gevolgd en werkte in het onderwijs als mentor. “Het NLP jaar werkt nog steeds door bij mij, hoe bewust ik de gesprekken doe. Dit heeft ertoe geleid dat ik een meisje uit een onveilige thuissituatie heb gekregen. Heb alle tools ingezet, van top tot teen bij mijzelf! Ik had een niet pluis gevoel bij haar. Door de juiste vragen te stellen of juist haar laten te vertellen, neemt zij mij in vertrouwen. Ze heeft haar verhaal gedaan….. heftig, indringend en zoooo fout. Toen ben ik aan de noodrem gaan hangen voor dit minderjarige meisje. De weken daarna waren pittig, maar het is gelukt: zij is nu op een veilige plek is en hoeft niet meer naar huis.”
Een wezenlijk bijdrage aan het verbeteren van de wereld van dit meisje, die zonder zorgvuldig observeren, gewaarworden en communiceren niet had plaats gevonden.

Realiseerbaarheid
Kijk eens naar wat er bereikt is in de wereld.
Het bouwen van wolkenkrabbers, ingenieuze bruggen, het reizen naar de maan, het ontwikkelen van alle communicatiemiddelen van telefoon, internet etc.
Dit zijn slechts een paar voorbeelden van waar de mens de hand in heeft gehad.

Er zijn bewegingen die niet protesteren vanuit eigen belang, maar vanuit zorg om het leven van mensen, zoals in Gaza, vanuit zorg voor het klimaat.
Vandaag is het de 98e dag dat Albanezen protesteren. Zij zijn boos over de komst van een mega-resort in een beschermd natuurgebied. Het is een ontwikkelingsproject van de schoonzoon van president Trump, Jared Kushner.  Met hun demonstratie willen zij de bouw en de daarmee gepaard gaande corruptie tegengaan en de natuur en de flamingo’s beschermen.

Deze bewegingen verdienen het gehoord te worden door regeringen. En horen alleen is niet genoeg. Besluitvorming en acties zijn nodig. Immers de ‘proof of the pudding is in the eating’.

Moraliteit als hoogste standaard.
Het probleem is dat er helaas te weinig goede zielen zijn die regeren, die moraliteit als hoogste standaard hebben. Of ecologisch bewustzijn hebben. Toch moet ambitieuze moraliteit doenbaar zijn. Want het is alleen adequaat als er ook naar geleefd wordt.
En dan is het heilzaam te focussen op bestaande rolmodellen.

Roomser dan de paus
Nee. Mens ben ik en niets menselijk is mij vreemd. Echter ik wil reflecteren en verantwoordelijkheid nemen voor wat en hoe ik communiceer en het effect daarvan op de ander.
En daarmee een weliswaar kleine bijdrage leveren aan ambitieuze moraliteit.

Hoe mooi zal het zijn als ambitieuze moraliteit en morele ambitie èn ecologisch bewustzijn hand in hand gaan als uitgangspunten bij het oplossen van macro als ook micro-problemen in de wereld.
In het besef dat er al veel individuen zijn die hier een wezenlijke bijdrage aan leveren.

Voor mij staat vast dat aandacht voor hoe gecommuniceerd wordt zeker zo belangrijk is als waarover gecommuniceerd wordt.

Vrolijke groet

Anneke

Meer weten over mijn NLP-opleidingen?
Zie mijn website of stuur me een e-mail: info@annekedurlinger.com

Scroll naar boven